W domowym budżecie rata jest dobrze widoczna. Pozostałe wydatki bywają rozproszone między rachunkami, kartami i płatnościami wykonywanymi przez dwie osoby. Przy sprawdzaniu, jak rodzina poradziłaby sobie bez jednego dochodu, trzeba zebrać je w całość. Dopiero wtedy można ocenić, jaką rolę mają pełnić oszczędności, zmiany wydatków i posiadane ubezpieczenia.
Taki plan można przygotować spokojnie, przed trudnym zdarzeniem. Nie wymaga przewidywania przyszłości, lecz zapisania własnych założeń i sprawdzenia, od czego zależy wynik.
Zbuduj punkt odniesienia z rzeczywistych płatności
Zacznij od wyciągów, rachunków i harmonogramów spłat. Oddziel miesięczne koszty utrzymania od wydatków pojawiających się rzadziej, na przykład rocznej składki lub opłaty związanej z autem. Jeśli rozkładasz wydatek roczny na miesiące, nie dopisuj go drugi raz w pełnej wysokości do tej samej kalkulacji. Celem jest zobaczenie przeciętnego obciążenia, a nie uzyskanie pozornie dokładnej kwoty przez zsumowanie wszystkiego, co znajduje się w dokumentach.
W zestawieniu uwzględnij:
- raty kredytu hipotecznego i innych zobowiązań;
- opłaty za mieszkanie, media i podstawowe usługi;
- żywność, transport, leki i inne konieczne zakupy;
- wydatki na dzieci oraz uzgodnioną opiekę;
- zobowiązania płatne rzadziej niż raz w miesiącu.
Osobno zaznacz koszty, które można ograniczyć, i te wymagające wcześniejszego wypowiedzenia umowy lub zmiany organizacji życia. Przekreślenie abonamentu w arkuszu nie jest jeszcze potwierdzeniem, że opłata przestanie być pobierana od następnego miesiąca.
Po stronie wpływów wpisz rzeczywiście otrzymywane kwoty i terminy. Rozdziel stałe wynagrodzenie, zmienne premie oraz inne źródła pieniędzy. Jeśli jakiś wpływ jest niepewny, pozostaw go w osobnym wariancie. W planie awaryjnym lepiej widzieć różnicę między potwierdzonym przelewem a nadzieją na dodatkowy zarobek, niż połączyć je w jedną pozycję „dochody rodziny”.
Policz niedobór na prostym przykładzie
Załóżmy, że w wymyślonym gospodarstwie domowym niezbędne miesięczne wydatki wynoszą 7200 zł, w tym rata 2600 zł. Po utracie jednego dochodu na potrzeby tego ćwiczenia pozostaje 4800 zł wpływów miesięcznie. Różnica wynosi 2400 zł. To właśnie tę kwotę trzeba porównać z dostępną rezerwą lub sposobem ograniczenia kosztów, zamiast pytać tylko, czy pozostałe wynagrodzenie wystarczy na ratę.
Przy rezerwie 12 000 zł taki sam niedobór można pokrywać przez pięć miesięcy. Wynik obowiązuje wyłącznie przy przyjętym założeniu niezmiennych kosztów i wpływów oraz braku dodatkowych jednorazowych wydatków.
Sprawdź następnie drugi wariant. Jeśli konieczna pomoc w domu zwiększy koszty o 600 zł miesięcznie, a nic innego się nie zmieni, niedobór wzrośnie do 3000 zł i ta sama rezerwa wystarczy na cztery miesiące. Przykład pokazuje, dlaczego warto policzyć organizację codziennego życia po zmianie, a nie tylko odjąć jedną pensję od obecnego budżetu. Własne kwoty wpisuj na podstawie swoich warunków i możliwych do potwierdzenia kosztów.
Rozdziel śmierć, chorobę i utratę pracy
Sformułowanie „brak jednego dochodu” opisuje skutek finansowy, ale może wynikać z różnych sytuacji. Dla każdej przygotuj osobny wariant planu. Inne dokumenty i warunki trzeba sprawdzić po śmierci osoby ubezpieczonej, inne przy czasowym ograniczeniu zdolności do pracy, a jeszcze inne po zakończeniu zatrudnienia. Nie przenoś automatycznie informacji o jednym świadczeniu na pozostałe zdarzenia.
Posiadanie polisy na życie nie oznacza ochrony przed każdą przyczyną spadku zarobków. Zakres wynika z umowy i ewentualnych dodatków, a świadczenia mogą mieć określone definicje, limity i wyłączenia.
Przy każdym rozważanym źródle wsparcia zapisz, kto potwierdzi uprawnienie, jakie dokumenty będą potrzebne oraz jak ustalisz przewidywany termin otrzymania pieniędzy. Dotyczy to zarówno ubezpieczenia, jak i ewentualnych świadczeń związanych z pracą lub zabezpieczeniem społecznym. Nie wpisuj do podstawowego planu kwoty tylko dlatego, że podobne wsparcie otrzymała znajoma rodzina. Najpierw sprawdź warunki we właściwej instytucji.
Sprawdź, które pieniądze są dostępne na bieżące koszty
Rezerwę finansową rozpisz według dostępności i przeznaczenia. Środki odłożone na bliską, nieuniknioną płatność nie powinny być w całości liczone drugi raz jako zapas na utrzymanie rodziny. Sprawdź też sposób dostępu do oszczędności i formalności związane z ich wykorzystaniem. Nie zakładaj, że wspólne prowadzenie budżetu oznacza identyczny dostęp do każdego rachunku lub produktu finansowego w każdej sytuacji.
Podobnej uwagi wymaga polisa związana z kredytem. Ustal odbiorcę świadczenia i zasady jego przeznaczenia na zadłużenie. Kwoty służącej rozliczeniu z bankiem nie wpisuj jednocześnie jako gotówki na zakupy i opłaty.
Zależność między kredytem hipotecznym a polisą na życie opisuje artykuł: https://www.artbiznes.pl/kredyt-hipoteczny-a-polisa-na-zycie-jak-zabezpieczyc-bliskich-przed-splata-zobowiazan/. Jego temat warto przełożyć na dwie osobne rubryki własnego planu: obsługę zobowiązania oraz pieniądze pozostające na codzienne potrzeby bliskich.
Dopisz kolejność działań do samych wyliczeń
Wynik kalkulacji jest punktem wyjścia do ustaleń. Jeśli pojawia się niedobór, wybierz konkretne działania do sprawdzenia: zmianę części wydatków, stopniowe budowanie rezerwy albo przegląd zakresu ochrony ubezpieczeniowej. Przy ocenie składki uwzględnij możliwość jej regularnego opłacania. Plan nie powinien opierać się na wydatku, którego już w obecnym budżecie nie udaje się utrzymać bez zaległości.
Przygotuj krótką instrukcję organizacyjną:
- gdzie znajdują się dokumenty kredytu, polis i najważniejszych płatności;
- z kim kontaktować się w banku oraz u ubezpieczyciela;
- które rachunki trzeba sprawdzić w pierwszej kolejności;
- kto zna miejsce przechowywania aktualnego zestawienia i jak uzyska do niego bezpieczny dostęp.
Nie planuj samodzielnego pomijania raty jako automatycznego sposobu na zrównoważenie budżetu. Jeśli pojawia się trudność w spłacie, skontaktuj się z bankiem i ustal dostępne rozwiązania oraz ich warunki. Samo wysłanie zgłoszenia do ubezpieczyciela nie jest potwierdzeniem zmiany terminów płatności wobec banku.
Do zestawienia wróć po zmianie raty, dochodów albo kosztów opieki nad dzieckiem. Zapisz datę przeglądu i najważniejsze założenia, zwłaszcza te dotyczące dodatkowych wpływów. Dzięki temu przy kolejnym sprawdzeniu będzie wiadomo, które kwoty nadal są aktualne, a które wymagają ponownego potwierdzenia.
Artykuł promocyjny
